Tasavvuf ve Musiki

ney-notalar

Hakk─▒ seven a┼č─▒klar─▒n e─člencesi tevhid olur
A┼čk oduna yan─▒klar─▒n e─člencesi tevhid olur
M─▒sri’ye uyan ki┼činin gider ├ž├╝r├╝─č├╝ i┼činin
─░├žindeki can ku┼čunun e─člencesi tevhid olur

Tasavvuf, taassup d├╝┼č├╝ncesine g├Â─č├╝s geren, be┼čeri zevki, ilahi zevk derecesine ├ž─▒karan, bu iki zevkin imtizac─▒n─▒ sa─člayan bir d├╝┼č├╝nce… Bir d├╝┼č├╝nce olmaktan ├žok, bir ya┼čay─▒┼č, bir hayat tarz─▒d─▒r. Bu hayat tarz─▒ ile, Hakk’a ula┼čma yolunda mesafe al─▒n─▒r.

Tasavvuf hayat─▒n─▒n d─▒┼č y├╝z├╝nde g├Âze ├žarpan en belirli hususiyet, san’ata olan ba─čl─▒l─▒kt─▒r. Cen├ób-─▒ Hakk’─▒n “M├╝bdi (ibd├ó’ edici, bedii eser yarat─▒c─▒, bir ┼čeyi ├Ârne─či olmad─▒─č─▒ halde meydana getiren) s─▒fat─▒n─▒n tecellisi olan g├╝zel san├ótlar─▒n her koluyla, tasavvuf ehli ilgilidir. Mesel├ó bir Mevlevi mukabelesinin koreografisi, as─▒rlardan beri tasavvuf ehlinin ince ve y├╝ksek san’at imbi─činden ge├žerek bug├╝nk├╝ ula┼č─▒lmaz derecesine eri┼čmi┼čtir. Bu; g├╝zel yaz─▒dan mimariye, musikiden sedefk├órl─▒─ča, ┼čiirden raksa kadar hep b├Âyledir.

Tasavvuf hayat─▒nda san’at bir g├óye de─čildir. “Ayin-i Evliyaullah” denilen tasavvuf├« ├óyin ve merasimlerde yeralan en geni┼č m├ón├ós─▒yla dans, en y├╝ksek m├ón├ós─▒yla m├╗s─▒ki ve edebiyat, burada bir g├óye olmay─▒p ki┼čiyi Hakk’a ├žekmek, Hak i├žin ve Hak yolunda tuza─ča d├╝┼č├╝rmek maksad─▒yla kullan─▒lan bir v├ós─▒tad─▒r. M├╗s─▒k├« ile, raks ile hatta giyim tarz─▒ ile ki┼činin g├Âz ve kula─č─▒na hitab etmek ve b├Âylece her insanda yarat─▒l─▒┼čtan varolan estetik duygular─▒ harekete ge├žirerek ki┼čideki be┼čeri zevki, ilahi zevk derecesine y├╝kseltmek… ─░┼čte tasavvuftaki san’attan g├óye budur. ├ç├╝nk├╝ tasavvufun kendi g├óyesi ancak ve ancak “Hak” d─▒r.

G├╝zel san’atlar─▒n i├žinde m├╗s─▒k├«, tasavvuf ehlinin ├žok kulland─▒─č─▒ bir v├ós─▒tad─▒r. ├ç├╝nk├╝; ruhlar yarat─▒ld─▒─č─▒nda, Yarat─▒c─▒ taraf─▒ndan “Elest├╝ bi Rabbik├╝m (Ben sizin Rabbiniz de─čil miyim?)” diye hitab olundu ve ruhlar “Kal├╗, bel├ó (evet dediler)” ve bu ilahi, Rabb├ón├« hitab ile mest oldular. O, hi├žbir┼čey ile izah edilemeyecek, hi├žbir┼čeyden hissedilemeyecek, be┼čer olarak anlat─▒lmas─▒ m├╝mk├╝n olmayan, ancak ya┼čanan ve duyulan bir Rabb├ón├« M├╗s─▒k├« idi. Kainat─▒n sonunda da m├╗s─▒k├« var: S├╗r-─▒ ─░sr├ófil… Allah (cc) cesetlere “Kalk─▒n, mah┼čer yerinde toplan─▒n” diyebilirdi. B├Âyle demeyecek, mah┼čeri, m├╗s─▒k├« ile, y├óni “ses” ile ─░sr├ófil’in s├╗ru ile il├ón edecek..

─░┼čte bunlar birtak─▒m i┼čaretlerdir ki ancak ehline malumdur. Bu i┼čaretleri hakk─▒yle idrak edenlerden olan Hazret- i┼čaretlerdir ki ancak ehline malumdur. Bu i┼čaretleri hakk─▒yle idrak edenlerden olan Hazret-i Mevl├ón├ó?da Mesnevi’sine “Bi┼čnev in ney (Dinle bu neyi)” diye ba┼člayarak; dinlemenin, i┼čitmenin, sesin y├óni m├╗s─▒k├«nin ehemmiyetini belirtmi┼čtir.

Dinin bir “m├╝kellefiyet”, bir de “muhabbet” y├Ân├╝ vard─▒r. M├╝kellefiyetlerimizin sorumluluklar─▒m─▒z─▒n nas─▒l ifa edilece─čini (yerine getirilece─čini) din alimleri ├Â─čretirler. Bu yoldaki muhabbetimizi hatta a┼čk─▒m─▒z─▒ nas─▒l izhar edece─čimizi (a├ž─▒─ča vuraca─č─▒m─▒z─▒) ise tasavvuf yolu bize ├Â─čretir. A┼čk─▒ dile getirmekte m├╗s─▒k├«nin ne kudretli bir v├ós─▒ta oldu─ču da ├ó┼čikard─▒r. ─░┼čte bunlardan dolay─▒ Hak ├ó┼č─▒k─▒ tasavvuf ehli, m├╗s─▒k├« ile hem-h├óldirler.

├ľ. Tu─črul ─░nan├žer – ├éte┼č-i A┼čkk

(Toplam 25 , bug├╝n 1 )

─░lgili konular

Leave a Comment