M├╝bah Nedir?

sumbul-laleler

M├╝bah (Arap├ža: ┘ůěĘěžěş), ─░slami terim. Ef├ól-i m├╝kellefin’dendir. Yap─▒lmas─▒nda veya terkinde din├« y├Ânden hi├žbir mahz├╗ru bulunmayan, yani, m├╝kellefin yap─▒p yapmamakta tamamen serbest oldu─ču i┼člerdir. Oturmak, yemek, i├žmek, uyumak gibi… M├╝bah olan bu gibi i┼člerin ne yap─▒lmas─▒nda sevab vard─▒r, ne de terkinde g├╝n├óh vard─▒r.

─░slam dininde inanan ki┼činin ger├žekle┼čtirmesine (yapmas─▒na) Allah taraf─▒ndan izin verilen fiillere verilen isimdir. Her ne kadar s├Âzc├╝k k├Âken bak─▒m─▒ndan bir ─░slam dini terimi olsa da T├╝rk├že’de “yap─▒lmas─▒na izin verilen” manas─▒nda hem din├« hem de din├« olmayan ┼čekilde kullan─▒lmaktad─▒r. S├Âzc├╝k olarak m├╝b├óh Arap├ža k├Âkenlidir.

Bir ┼čeyin m├╝bah olmas─▒, yap─▒labilir oldu─ču anlam─▒na geldi─či i├žin, eyleme cevaz verilmi┼čtir; yani eylem caizdir. Bu sebeple m├╝bah yerine c├óiz s├Âzc├╝─č├╝n├╝n de kullan─▒ld─▒─č─▒ olur. Seyahate ├ž─▒kmak veya yemek yemek gibi fiiller ├Ârnek olarak verilebilir. Bununla birlikte bir ┼čeyin m├╝bah olu┼čunun s─▒n─▒rlar─▒ vard─▒r; bir seyahatte ├Âl├╝m riski varsa ve seyahati gerektirici herhangi bir sebep yoksa bu belirli seyahatin m├╝bah olup olmad─▒─č─▒ tart─▒┼č─▒labilir. Ayn─▒ ┼čekilde ki┼činin yemek yemesi m├╝bah ise de, sa─čl─▒─č─▒n─▒ bozacak ┼čekilde a┼č─▒r─▒ yemesi veya haram ┼čeylerden (─░slam dininde yemesi yasaklanan ┼čeylerden, domuz eti gibi) yemesi m├╝b├óh de─čildir.

─░slam’a g├Âre m├╝bah olarak s─▒n─▒fland─▒r─▒lm─▒┼č eylemler, iyi niyetle yap─▒l─▒rsa t├óat (Allah’─▒n be─čendi─či ┼čey) olur. K├Ât├╝ niyetle yap─▒l─▒rsa, g├╝nah olur. ├ľnemli olan ki┼činin niyetidir.

M├╝bah iki ├že┼čittir: m├╝bah liaynihi ve m├╝bah ligayrihi. M├╝bah liaynihi, kendisinden (bizzat ├Âz├╝nden) dolay─▒ m├╝bah iken, m├╝bah ligayrihi, kendisi d─▒┼č─▒ndaki ba┼čka unsurlar sebebiyle m├╝bah oland─▒r. ├ľrnek vermek gerekirse: haram olmayan ┼čeylerden yemek ├Âz├╝ sebebiyle m├╝baht─▒r. ─░├žki i├žmek veya haram bir ┼čeyi yemek haramken, e─čer ki┼či can tehlikesiyle kar┼č─▒ kar┼č─▒yaysa (├Ârne─čin e─čer i├žki i├žmezse ├Âld├╝r├╝lecekse veya a├žl─▒ktan ├Âlme tehlikesiyle kar┼č─▒ kar┼č─▒ya iken yan─▒ndaki tek ┼čey ise) i├žki i├žmesi veya haram bir ┼čeyi yemesi m├╝bah say─▒l─▒r. Burada fiilin kendisi, ├Ârne─čin i├žki i├žmek m├╝bah de─čildir, fakat fiilin kendisi d─▒┼č─▒nda unsurlar, can tehlikesi gibi, fiili m├╝bah k─▒labilir.

(Toplam 136 , bug├╝n 1 )

─░lgili konular

Leave a Comment